سقط جنین در گوسفندان و علائم آن

سقط جنین در گوسفندان
زمان مطالعه: 6 دقیقه

سقط جنین در گوسفندان یکی از مهم‌ترین چالش‌ های بهداشتی در دامداری‌ های صنعتی و سنتی به شمار می‌رود و می‌تواند خسارات اقتصادی قابل توجهی برای دامداران ایجاد کند. این عارضه معمولاً در اثر عوامل عفونی مانند بروسلوز (تب مالت)، کلامیدیوز، کمپیلوباکتریوز و توکسوپلاسموز رخ می‌دهد، اما عوامل غیرعفونی مانند سوء تغذیه، استرس شدید، ضربه فیزیکی، کمبود مواد معدنی و مصرف خوراک آلوده نیز می‌توانند در بروز آن نقش داشته باشند.

نشانه‌ های سقط جنین در میش‌ها اغلب شامل زایمان زودرس، خروج جنین ناقص، ترشحات غیرطبیعی واژن و گاهی تب و بی‌حالی دام است. در بسیاری از موارد، سقط در ماه‌های پایانی آبستنی رخ می‌دهد و ممکن است چندین رأس از گله را درگیر کند. به همین دلیل تشخیص سریع و بررسی آزمایشگاهی جنین سقط شده و جفت اهمیت زیادی در شناسایی عامل بیماری دارد.

برای پیشگیری از سقط جنین در گوسفندان، رعایت اصول بهداشت دامداری، واکسیناسیون منظم، کنترل ورود دام‌های جدید به گله و تأمین جیره غذایی متعادل ضروری است. همچنین جمع‌ آوری و دفع بهداشتی جنین‌ های سقط شده و ضدعفونی محل نگهداری دام‌ها می‌تواند از انتشار عوامل بیماری‌زا جلوگیری کند. مدیریت صحیح گله و نظارت دامپزشکی مستمر، نقش کلیدی در کاهش خطر سقط جنین و حفظ سلامت تولیدمثل در گوسفندان دارد.

آشنایی با بیماری سقط جنین در گوسفندان

علائم سقط جنین در گوسفندان

سقط جنین در انواع گوسفند زنده معمولاً با مجموعه‌ای از علائم بالینی همراه است. علائم محتمل در میش‌های آبستن را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد:

علائم مهمتوضیحات کاربردی
زایمان زودرس یا از دست رفتن آبستنیممکن است دام چند هفته تا چند روز مانده به زمان طبیعی، جنین را دفع کند یا آبستنی کاملاً از بین برود.
خروج جنین/محتویات حاملگی ناقصدر بسیاری از موارد جنین مرده یا جفتِ ناقص همراه با ترشحات دیده می‌شود.
ترشحات واژینال غیرطبیعیترشحاتی با رنگ سبز، خاکستری یا خونی، گاهی با بوی نامطبوع، از علائم رایج پیش از سقط هستند.
تشنج یا درد شکمی و بی‌ قراریبرخی میش‌ ها قبل از سقط علائم ناراحتی، بی‌قراری، بلند شدن و دراز کشیدن مکرر نشان می‌دهند.
تب یا کاهش اشتهادر علل عفونی، ممکن است افزایش دمای بدن، بی‌حالی و کاهش خوراک مشاهده شود؛ البته در برخی موارد تب واضح نیست.
تورم یا حساسیت ناحیه تناسلی و مخاطاتمخاطات ممکن است تحریک‌ شده و دردناک باشند.
جفت‌ ماندگی یا باقی‌ مانده‌ های کوروِ‌کلام/جفتبعد از سقط، دفع دیرهنگام یا ناقص جفت و خونریزی ادامه‌ دار می‌تواند دیده شود.
عقب‌ ماندگی در برگشت به فحلی یا ناباروری موقتپس از سقط، برخی دام‌ها ممکن است دیرتر وارد فحلی شوند یا در دوره بعدی تولیدمثل مشکل ایجاد شود.

نکته: تشخیص علت دقیق (عفونی یا غیرعفونی) فقط با معاینه و بررسی دامپزشکی و نمونه‌ های جنین/جفت ممکن است. اگر چند رأس همزمان سقط دارند، جمع‌آوری و آزمایش نمونه سقط‌ شده حیاتی است.

آشنایی با سقط جنین در گوسفندان و علائم مهم آن

بیشترین دوره بروز سقط جنین در گوسفندان و دلایل آن

سقط جنین در گوسفندان بیشترین شیوع را در اواخر پاییز و ماه‌ های سرد زمستان دارد. این موضوع ارتباط مستقیم با چرخه تولیدمثل طبیعی گله‌ ها و همچنین شرایط محیطی فصل سرما دارد. معمولاً بیشتر گوسفندان در اواخر تابستان و ابتدای پاییز جفت‌ گیری می‌کنند و در نتیجه، مراحل حساس و نهایی آبستنی آن‌ها به نیمه دوم پاییز و زمستان منتقل می‌شود. این دوره، از نظر فیزیولوژیک و محیطی، حساس‌ ترین زمان برای حفظ سلامت جنین به شمار می‌رود.

در فصل زمستان، عواملی مانند کاهش دما، رطوبت بالا، بادهای شدید و نوسانات ناگهانی آب‌ وهوا باعث ایجاد استرس حرارتی در دام می‌شود. استرس شدید می‌تواند به اختلالات هورمونی، کاهش جریان خون رحم و در نهایت افزایش احتمال سقط منجر شود. علاوه بر این، در فصول سرد معمولاً دام‌ها مدت بیشتری در جایگاه‌ های بسته نگهداری می‌شوند و این موضوع اگر همراه با تهویه نامناسب، ازدحام یا آلودگی محیط باشد، خطر بروز عفونت‌ های تولیدمثل گوسفندان را افزایش می‌دهد.

برای کاهش احتمال سقط در این دوره، ضروری است که جایگاه‌ های انفرادی یا نیمه‌ انفرادی مناسب با قابلیت شستشو، ضدعفونی منظم، تهویه مؤثر و دمای کنترل‌ شده فراهم شود. تأمین نور کافی، بستر خشک، محافظت در برابر باد و جلوگیری از استرس محیطی از مهم‌ترین اقدامات مدیریتی برای حفظ سلامت جنین در فصول سرد سال است.

عوامل عفونی سقط جنین دام

انگل توکسو پلاسموزیس ممکن است در مدفوع انواع گربه ها، پرندگان وجود داشته باشد به همین دلیل به اثر وجود مدفوع در انبار علوفه ها ممکن است میش دچار عفونت شود و همین عاملی بر سقط جنین عفونی دام خواهد بود. باکتری ها، ویروس ها، تک یا حته ها و قارچ ها می توانند تحت شرایط معین به رحم جنین و پرده های جنینی و یا پاکرتلیدون ها آسیب رساند.

جلوگیری از ورود گربه ها به انبار غلات، آبشخوار و انبار علوفه
انهدام فوری مواد آلوده به ترشحات جنین سقط شده
کنترل جوندگان و پرندگان از نظر کاستن مخازن عفونی
اجتناب از نوشیدن شیر دام های آلوده به ویژه توسط زنان آبستن و اطفال.

عوامل غیر عفونی سقط جنین دام

عدم تعادل بین مقدار استروژن و در پروژسترون
عدم توانایی نگهداری جنین در رحم که ممکن است به دلیل جراحات و صدماتی است به میش وارد می شود.
عدم رسیدگی و تغذیه مناسب به گوسفندان آبستن چند قلو زا
وجود تب شدید، اسهال، بیماریهای انگلی و دلدرد های شدید میش مادر
وجود مسمومیت غذایی مانند وجود چغندر، برگ کلم یخ زده، کپک روی علوفه ها
عدم مراقبت صحیح و وجود میش آبستن در معرض هوای سرد
افتادن، پرش و ضربه وارد شده به میش
ضربه زدن به جنین یا پرده ای جنین با دست هنگام آزمایش رکتال

تفاوت ناباروری و سقط جنین در دام چیست

ناباروری و سقط جنین دو اختلال مهم در سیستم تولیدمثل دام‌ ها هستند که هرچند هر دو موجب کاهش بهره‌ وری دامداری می‌شوند، اما از نظر ماهیت، زمان وقوع و پیامدهای مدیریتی تفاوت‌های قابل توجهی دارند. ناباروری به حالتی گفته می‌شود که دام ماده با وجود رسیدن به سن و شرایط مناسب، قادر به آبستن شدن نیست یا لقاح در آن رخ نمی‌دهد. این مشکل ممکن است به دلایلی مانند اختلالات هورمونی، بیماری‌های دستگاه تناسلی، تغذیه نامناسب، کمبود مواد معدنی یا ضعف مدیریت تولیدمثل ایجاد شود. در چنین شرایطی اساساً آبستنی شکل نمی‌گیرد.

در مقابل، سقط جنین زمانی اتفاق می‌افتد که دام ماده پس از آبستن شدن، جنین خود را پیش از تکمیل دوره طبیعی آبستنی از دست بدهد. سقط معمولاً در اثر عوامل عفونی مانند بروسلوز، کلامیدیوز و توکسوپلاسموز یا عوامل غیرعفونی مانند استرس شدید، ضربه فیزیکی، مسمومیت غذایی و کمبودهای تغذیه‌ای رخ می‌دهد. این پدیده اغلب در ماه‌های میانی یا پایانی آبستنی مشاهده می‌شود.

به طور کلی، تفاوت اصلی این دو عارضه در این است که در ناباروری آبستنی شکل نمی‌گیرد، اما در سقط جنین آبستنی ایجاد شده ولی ادامه نمی‌یابد. تشخیص صحیح این دو وضعیت برای انتخاب روش‌های مدیریت پرورابندی دام و روش های درمانی و پیشگیرانه مناسب در گله اهمیت زیادی دارد و نقش مهمی در حفظ بهره‌ وری اقتصادی دامداری ایفا می‌کند.

 ناباروری و سقط جنین در دام چه تفاوتی دارند

پیشگیری و درمان سقط جنین در گوسفندان

پیشگیری مؤثر

راهکارهای پیشگیرانه نقش اصلی در کنترل عوامل عفونی و غیرعفونی سقط دارند.

جلوگیری از آلودگی علوفه

ممانعت از ورود گربه‌ها و پرندگان به محل ذخیره علوفه ضروری است، زیرا مدفوع آنها می‌تواند ناقل عوامل بیماری‌ زای تولیدمثلی باشد.

مدیریت ورود گله به آغل

هنگام بازگشت دام‌ها از چرا، از ریختن خوراک در مسیر ورود اجتناب شود تا از ازدحام و ضربه به میش‌ های آبستن جلوگیری گردد.

خرید هوشمندانه دام

از خرید دام‌ های مشکوک یا بدون سابقه بهداشتی معتبر پرهیز شود. دام‌های تازه‌ خریداری‌شده تا زمان اطمینان کامل باید در قرنطینه نگهداری شوند.

جدا نگه‌ داشتن گونه‌ ها

گاوها به دلیل احتمال انتقال برخی عوامل عفونی نباید در مجاورت گوسفندان آبستن نگهداری شوند.

عدم استفاده از خوراک انبارشده قدیمی

میش‌های آبستن باید خوراک تازه و فاقد کپک مصرف کنند. جو، کنسانتره و علوفه خشک قبل از مصرف باید از نظر کپک‌ زدگی بررسی شوند.

جمع‌آوری و امحاء مواد آلوده

جنین‌های سقط‌ شده و جفت‌ های آلوده باید سریعاً جمع‌آوری و از طریق سوزاندن یا دفن بهداشتی نابود شوند تا انتشار عوامل بیماری‌زا کنترل گردد.

مدیریت میش‌های سقط‌ کرده

این دام‌ها نباید به بره‌ های ماده شیر بدهند تا از انتقال احتمالی عوامل عفونی جلوگیری شود.

درمان تخصصی

در صورت وقوع سقط، مداخله سریع اهمیت بالایی دارد.
استفاده فوری از آنتی‌بیوتیک‌ها آغاز درمان با تتراسیکلین تزریقی و ادامه آن با آنتی‌ بیوتیک خوراکی می‌تواند از گسترش عوامل عفونی در گله جلوگیری کند؛ البته مصرف دارو باید تحت نظر دامپزشک انجام شود.

نتیجه گیری

مجموعه دام زنده پایتخت یکی از مراکز تخصصی عرضه و تأمین دام سبک و سنگین با تأکید بر سلامت، اصالت نژادی و استانداردهای بهداشتی است. این مجموعه با بهره‌ گیری از تیم دامپزشکی، قرنطینه اصولی و تغذیه کنترل‌ شده، دام‌ هایی سالم و آماده پروار یا کشتار ارائه می‌دهد. رعایت ضوابط حمل‌ و نقل، واکسیناسیون منظم و شفافیت در وزن‌ کشی از مزیت‌ های رقابتی آن به شمار می‌رود. هدف اصلی، تأمین دام باکیفیت و جلب اعتماد خریداران است.

سوالات کاربردی

مهم‌ترین علت سقط جنین در گوسفندان چیست؟

مهم‌ترین عوامل سقط جنین در گوسفندان معمولاً بیماری‌های عفونی مانند بروسلوز، کلامیدیوز، کمپیلوباکتریوز و توکسوپلاسموز هستند. علاوه بر این، عوامل غیرعفونی مانند سوءتغذیه، استرس شدید، ضربه فیزیکی و مصرف خوراک آلوده نیز می‌توانند باعث از دست رفتن جنین شوند.

سقط جنین بیشتر در چه زمانی از آبستنی گوسفندان رخ می‌دهد؟

در بسیاری از موارد، سقط جنین در ماه‌های پایانی آبستنی مشاهده می‌شود. در این دوره جنین رشد زیادی دارد و هرگونه استرس محیطی، بیماری یا کمبود تغذیه‌ای می‌تواند خطر سقط را افزایش دهد.

آیا سقط جنین در یک میش می‌تواند به سایر گوسفندان منتقل شود؟

بله، در صورتی که عامل سقط از نوع عفونی باشد، احتمال انتقال آن به سایر دام‌های گله وجود دارد. به همین دلیل جمع‌آوری سریع جنین سقط‌شده و ضدعفونی محیط بسیار ضروری است.

چه زمانی باید دامدار به دامپزشک مراجعه کند؟

اگر در مدت کوتاه چند مورد سقط در گله رخ دهد یا دام علائمی مانند تب، بی‌حالی و ترشحات غیرطبیعی داشته باشد، مراجعه سریع به دامپزشک برای تشخیص و کنترل بیماری بسیار مهم است.

آیا گوسفندی که سقط کرده دوباره می‌تواند آبستن شود؟

در بسیاری از موارد اگر علت سقط بدرستی درمان و مدیریت شود، دام می‌تواند در دوره‌ های بعدی دوباره آبستن شود. با این حال بررسی دامپزشکی برای اطمینان از سلامت دستگاه تولیدمثل ضروری است.

فهرست مطالب

49 پاسخ

  1. بسم الله الرحمن الرحیم

    ی استادی داشتیم در دانشگاه استاد باکتری بود میگفت هر سقطی تب مالت است مگد خلافش ثابت بشه

  2. سلام وقتتون بخیر.
    ببخشید من چند تا گوسفند 🐑 لری دارم
    بعد چند یک بار بره میندازن علت آن چیست ؟؟؟؟

  3. سلام
    یه سوال داشتم من برای اولین بار چندتا گوسفند رومانوف خریدم یکی از این گوسفند ها صدا زیاد می دهد و وقتی می خوابد از فرج گوسفند خون آبه می آید و سر پستانش قرمز رنگ و بزرگ شده است شده علت آن چیست ؟

    لطفا کمکم کنید ؟؟

  4. سلام من اولین سالیه که میش ها بره میندازه حتی نمیتونن بزاییند خودمون بره رو میکشیم بره ها یا کامل هستند یا یک ماه دیگه دارن بزایند ولی یه تجربه بدونید بد نیست وقتی بره رو میکشیم بعد میش رو پاکنید و دوتا پاشو بالا کنید یه بار به سمت چپ یه بار سمت راست کج کنید آروم میشم رو بزارین سر جایش وبهش خوراک خوب بدین تا خود میش به حال بیاد این کار باعث میشود رحم میش بره سرجاش مونده نشه

  5. سلام حدود۲ساله که گوسفندهای من از۵۰تاده تا شون صقدجنین دارن و همشون هم مثل هم قصد میکنن و هیچ کدام از بره ها هم پشم درنیاوردن لطفن راهنمایی کنید

  6. سلام من 50تامیش دارم روزی شاید دوتا سقط میکنندچندبارهم داروزدم تتراوآد سه چرادامپزکهانمیگن ماعلت رانمیدانیم بیخودی نسخه مینویسن اخرش هم هیچی این دورازانسانیت است

  7. سلام
    من سقط زیاد داشتم یک روش به کار بردم جواب گرفتم ان شاء الله شما هم امتحان کنید کم هزینه هست ،جواب بگیرید
    اینهاییکه میگم اول امتحان کردم فایده نداشت و جواب نگرفتم
    از سوزنهای اکسی تترا پایکلین و ویتامین ad3eاستهاده کردم بی فایده بود باز از اکسی ۳۰ درصد و اف نکس استفاده کردم بی فایده بود رفیقم هم از تیل مایکوزین به همراه ماربُکس استفاده کرد خیلی گرون بود و خوب هم جواب نگرفت
    اما من از یک روش دیگه استفاده کردم
    یک کیلو عسل چهل گیاه به همراه ده عدد حبه مرکب جامع امام کاظم مخلوط کردم با کمتر از نیم لیتر آب ولرم ( اب داغ نباشه خاصیت عسل از بین میره ) این رو مخلوط کردم با دستگاه شربت خوران تفنگی شبیه اب پاش بچه ها هست با اون حدود ۱۵ سی سی تزریق کردم داخل رحمشون و ۳۰ سی سی هم دادم خوردند خدا شاهده فقط یک دونه از گوسفندا رو ندادم شربت کم امد همون یکی که بهش ندادم سقط کرد بقیه همه سالم امد

    اما بعضی ها هستند کامل خلقت هست سقط میشن اون مشکل از عفونت نیست بخاطر قوچ هست نژاد قوچ با میشها فرق داره برای همین موقع زایمان آب که می ترکه باید سریع دست کنی بره رو بکشی بیرون بمونه مرده میاد بیرون ولی زود بهش برسی بکشی بیرون سالم میاد .
    شمارم بالا هست

  8. سلام
    سقط میتونه از همخونی باشه؟
    تعدادی از میش ها با قوچ همخون اند و در سه ماهگی الی صد روزگی سقط دارند. بره ها کاملن ولی هنوز پشم و مو در نیاوردن

  9. سلام خسته نباشید گوسفندای من تا چهار ماه ابستن میمونن بعد چهار ماه میندازن علت چیه لطفا راهنمایی کنید ممنون میشم دیگه انقد بچه انداختن خسته شدم

  10. اسماعیل هستم
    دامدار اذربایجان غربی صد راس گوسفند ابستن داشتم که در عرض یه ماه ۸۰ تا سقت جنین شدن هرچه واکسنو امپوله تزریق کردم نتیجه نگرفتم دوساله این مورد دارم لطفا بگید چه کار کنم واکسن اکسی …مینرال …تل … تیترا …دنکه وتیل مایکوسین زدم نتیجه شد هیچی دو بار هم بره بردم ازمایشگاه همراه با خون گوسفند ولی ….
    چیکار کنم
    شماره تماس ۰۹۱۴۹۴۸۴۰۵۵

  11. اسماعیل هستم
    دامدار اذربایجان غربی صد راس گوسفند ابستن داشتم که در عرض یه ماه ۸۰ تا سقت جنین شدن هرچه واکسنو امپوله تزریق کردم نتیجه نگرفتم دوساله این مورد دارم لطفا بگید چه کار کنم واکسن اکسی …مینرال …تل … تیترا …دنکه وتیل مایکوسین زدم نتیجه شد هیچی دو بار هم بره بردم ازمایشگاه همراه با خون گوسفند ولی ….
    چیکار کنم
    شماره تماس ۰۹۱۴۹۴۸۴۰۵۵

    1. سلام.سقط علتهای مختلف داره ک باید بررسی بشه.
      اگه واکسن بروسلوز زدید باید چیزای دیگرو بررسی کرد در غیر اینصورت ب احتمال۹۰درصد مبتلا ب بروسلوز هستن.
      ک متاسفانه بروسلوز درمان نداره.

  12. سلام
    گوسفندای من تابستون اصلا سقط ندارم ولی طویله که میخوابند تقریبا ۷۰ درصد سقط دارم

    پارسال جایگاهم سرد بود امسال بر طرف کردم دیگه سرد نیست اول پاییر سوزن اُکسی ۳۰ درصد با اف نکس زدم ولی اثر نگذاشت . طویله ضد عفونی آهک پاشی میکنم بعد هر سقط گوسفند رو جدا میکنم و دوباره ضد عفونی
    آهک خوراکی ( کربنات آهک ) تو خوراکشون می ریزم فایده نداشت
    دو تا قوچ توی ۶۰تا گوسفند بود الان قوچها رو جدا کردم تا خدا چی بخواد . اخه اطلا تب مالت هم که باشه این همه نباید سقط بشه همه به ترتیب دارن می افتند اگر روشی واقا اثر گذار که نتیجه گرفتید پیدا کردید حتما به من پیام کنید .
    به خدا ثواب داره امسال ده میلیون برای گرم کردن جایگاه و سوزنهاشون هزینه کردم بی فایده بود
    شماره من ۰۹۳۹۶۸۹۸۵۳۳ هست
    تشکر

  13. سلام واسه جلوگیری از سقط جنین بعداز دونیم الا سه ماه از ابستنشو گذشت باید ..یا همون صدر صد ایسلیوم…مایکوزین…اکسی..را تا سه روز پشت سر هم بزنید صدر صد جواب میدهد..انشالا دیگ هیچ سقط نداشته باشی….

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *